Phục Hồi Vận Động Sau Tai Biến Tại Nhà Đúng Cách | TECNIC

1. Vì sao người bệnh cần phục hồi vận động sau tai biến?

Tai biến mạch máu não (đột quỵ) có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động, giữ thăng bằng, phối hợp động tác và thực hiện các hoạt động thường ngày.

Tùy vị trí và mức độ tổn thương, người bệnh có thể gặp tình trạng:

Yếu hoặc liệt một bên cơ thể.

Khó cử động tay, chân.

Khó giữ thăng bằng khi ngồi hoặc đứng.

Đi lại không vững.

Co cứng cơ hoặc hạn chế tầm vận động khớp.

Khó tự thực hiện các hoạt động như mặc quần áo, ăn uống, vệ sinh.

Phục hồi chức năng có vai trò quan trọng trong quá trình giúp người bệnh cải thiện khả năng hoạt động và tăng mức độ độc lập. Hiệu quả phục hồi khác nhau ở từng người, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức độ tổn thương, tình trạng sức khỏe và chương trình tập luyện.

2. Khi nào nên bắt đầu phục hồi chức năng?

Việc phục hồi chức năng thường được xem xét sớm khi tình trạng y tế của người bệnh đã ổn định và có chỉ định phù hợp từ đội ngũ điều trị.

Gia đình không nên tự ý cho người bệnh đứng dậy, tập đi hoặc tập các động tác khó khi chưa được đánh giá khả năng vận động.

Chuyên gia phục hồi chức năng sẽ xem xét sức cơ, khả năng giữ thăng bằng, tầm vận động khớp, mức độ nhận thức và nguy cơ té ngã để xây dựng chương trình phù hợp.

3. Các nhóm bài tập phục hồi vận động thường được sử dụng

Các bài tập dưới đây chỉ mang tính giới thiệu. Người bệnh cần được chuyên gia hướng dẫn lựa chọn động tác, mức độ và số lần tập phù hợp.

3.1. Bài tập vận động tay

Người bệnh có thể được hướng dẫn thực hiện các động tác như:

Gấp và duỗi khuỷu tay trong giới hạn thoải mái.

Mở và khép bàn tay.

Gấp, duỗi cổ tay nhẹ nhàng.

Tập với đồ vật nhẹ khi đã được đánh giá phù hợp.

Mục tiêu là hỗ trợ duy trì tầm vận động và cải thiện khả năng sử dụng tay trong sinh hoạt.

3.2. Bài tập vận động chân

Tùy khả năng của người bệnh, chuyên gia có thể hướng dẫn:

Co và duỗi khớp gối khi nằm.

Gấp và duỗi cổ chân.

Trượt gót chân trên mặt giường.

Tập chuyển trọng lượng cơ thể khi có người hỗ trợ.

Không nên cố gắng kéo mạnh chân tay đang co cứng hoặc gây đau.

3.3. Bài tập giữ thăng bằng khi ngồi

Khi người bệnh đủ khả năng và được đánh giá an toàn, có thể tập duy trì tư thế ngồi, điều chỉnh thân mình và thực hiện các hoạt động với tay trong phạm vi kiểm soát.

Người chăm sóc cần bảo đảm người bệnh có điểm tựa phù hợp và không tập một mình nếu nguy cơ mất thăng bằng còn cao.

3.4. Tập đứng và tập đi

Đây là nhóm hoạt động cần được đánh giá kỹ vì người bệnh có thể dễ mất thăng bằng.

Chuyên gia có thể hướng dẫn tập chuyển từ ngồi sang đứng, duy trì tư thế đứng và tập bước đi với mức hỗ trợ phù hợp.

Gậy, khung tập đi hoặc các thiết bị hỗ trợ khác cần được lựa chọn đúng với khả năng vận động và hướng dẫn sử dụng.

4. Vai trò của gia đình trong quá trình phục hồi

Gia đình là một phần quan trọng trong quá trình đồng hành cùng người bệnh sau tai biến.

Tạo môi trường tập luyện an toàn

Sắp xếp lối đi thông thoáng, đủ ánh sáng, hạn chế sàn trơn và loại bỏ các vật dễ gây vấp ngã.

Khuyến khích nhưng không gây áp lực

Người bệnh cần được động viên duy trì chương trình tập luyện, đồng thời được nghỉ ngơi khi mệt. Không nên so sánh tiến độ phục hồi với người khác.

Hỗ trợ đúng cách

Người chăm sóc nên được hướng dẫn cách đỡ người bệnh, chuyển tư thế và sử dụng thiết bị hỗ trợ để tránh gây chấn thương cho cả hai bên.

Theo dõi tiến triển

Gia đình có thể ghi lại những thay đổi trong khả năng vận động, sinh hoạt và các khó khăn phát sinh để trao đổi với chuyên gia trong những lần đánh giá tiếp theo.

5. Những thiết bị hỗ trợ phục hồi chức năng tại nhà

Tùy nhu cầu và chỉ định chuyên môn, người bệnh có thể được hỗ trợ bằng một số thiết bị:

Khung tập đi: hỗ trợ giữ thăng bằng khi tập đứng và di chuyển đối với người phù hợp.

Gậy chống: hỗ trợ đi lại khi người bệnh đã có khả năng kiểm soát vận động nhất định.

Dụng cụ tập vận động tay chân: hỗ trợ thực hiện các bài tập vận động theo chương trình được hướng dẫn.

Giường y tế: hỗ trợ điều chỉnh tư thế khi nằm, ngồi và chăm sóc.

Thanh tay vịn: tạo điểm tựa tại những vị trí phù hợp trong nhà.

Thiết bị chỉ phát huy tác dụng khi được lựa chọn và sử dụng đúng cách. Không phải người bệnh nào sau tai biến cũng phù hợp với cùng một loại dụng cụ.

6. Những sai lầm cần tránh khi tập phục hồi sau tai biến

Tự ý tập các bài tập nặng khi chưa được hướng dẫn.

Cố ép tay chân vận động vượt quá khả năng.

Cho người bệnh tập đi khi chưa đánh giá nguy cơ té ngã.

Tự ý sử dụng máy tập hoặc thiết bị không phù hợp.

Bỏ qua dấu hiệu đau, mệt bất thường hoặc khó thở.

Ngừng chương trình phục hồi khi chưa trao đổi với chuyên gia.

Nếu người bệnh xuất hiện đột ngột méo miệng, yếu liệt mới, nói khó, mất thị lực hoặc mất thăng bằng bất thường, cần gọi cấp cứu ngay vì có thể là dấu hiệu đột quỵ tái phát.

7. Kết luận

Phục hồi vận động sau tai biến là một quá trình cần sự phối hợp giữa người bệnh, gia đình và đội ngũ chuyên môn. Tập luyện đúng cách, phù hợp với khả năng và duy trì môi trường sinh hoạt an toàn là những yếu tố quan trọng trong hành trình phục hồi.

TECNIC đồng hành cùng gia đình trong việc tìm hiểu các giải pháp và thiết bị hỗ trợ vận động, chăm sóc và cải thiện khả năng sinh hoạt cho người bệnh.

Lưu ý: Nội dung chỉ mang tính tham khảo. Chương trình phục hồi chức năng cần được cá nhân hóa bởi bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng.